Een ITSM-leverancier kiezen voor je ziekenhuis? Stel eerst deze vragen

Deze blog is getagged met de volgende categorieën:

Door TOPdesk op

Wanneer een ziekenhuis een servicemanagementtool kiest, neemt IT vaak niet alleen de beslissing. Je information security officer, functionaris gegevensbescherming (FG) en inkoopafdeling hebben allemaal inspraak. En ieder van hen kan het project in de laatste weken nog tegenhouden. Betrek ze dus vroeg bij het proces en breng in kaart wat iedereen nodig heeft van een leverancier.

Lijstjes met gewenste features zijn een logisch beginpunt, maar vertellen alleen een deel van het verhaal. Of een tool geschikt is voor je ziekenhuis, hangt af van vijf dingen: wie de tool aanpast, wat die over meerdere jaren kost, waar de data worden verwerkt, wie de support verzorgt na de livegang en of de tool aansluit op de dagelijkse ziekenhuispraktijk. Dit zie je terug in de aanbestedingen van ziekenhuizen. Veel ziekenhuizen beoordelen inschrijvingen op drie aspecten: de prijs over drie tot vijf jaar, de functionaliteit en de waarborgen voor beveiliging en gegevensbescherming. De vragen in deze blog gaan over deze drie gunningscriteria en kan je gebruiken als aanvulling op je functionele eisen.

Hieronder lees je welke vragen je kan stellen aan de ITSM-leveranciers op je shortlist, waarom elke vraag voor een ziekenhuis belangrijk is en hoe de ideale antwoorden eruitzien.

1. Wie wijzigt een workflow en hoelang duurt dat?

De IT-teams van een ziekenhuis zijn krap bezet, en de dienstverlening verandert voortdurend. Elke tool levert het nodige werk op bij de implementatie, en dat houdt niet op na de livegang. Onderhoud en aanpassingen kosten tijd en geld zolang de tool in gebruik is. Heeft een afdeling een nieuw formulier of een extra goedkeuringsstap nodig? Dan is het niet de bedoeling dat je wekenlang moet wachten tot de consultant van een leverancier tijd voor je heeft. En je wil ook niet afhankelijk zijn van die ene engineer die scripts voor de tool kan schrijven.

Vraag de leverancier om tijdens de demo niet zijn eigen specialist, maar de teamleider van jouw servicedesk een veld te laten toevoegen aan een formulier. Hou het bij een eenvoudige wijziging. Stel jezelf daarna deze vraag: als de collega die de tool het best kent morgen vertrekt, wie houdt de tool dan in de lucht? Idealiter kan je eigen servicedeskteam formulieren, categorieën en workflows aanpassen zonder programmeerwerk. Zo voorkom je dat alle kennis van de tool bij één persoon zit.

2. Wat gebeurt er wanneer er iets verandert in je diensten of locaties?

Reorganisaties brengen nieuwe diensten, afdelingen en locaties met zich mee. Je ITSM-tool moet daar soepel in kunnen meebewegen. Als andere afdelingen zoals Facilitair of HR ook met de tool gaan werken, hoeven ze het wiel niet opnieuw uit te vinden. Hergebruik wat IT al heeft gebouwd en hou de processen voor alle teams zoveel mogelijk gelijk. Zo kan je omgeving groeien zonder dat je een lappendeken van losse configuraties krijgt.

Vraag de leverancier hoe je een nieuwe afdeling of locatie aan dezelfde omgeving toevoegt, en wat dat technisch en financieel betekent. Heb je een zwaardere editie, een platformupgrade of een ander licentieniveau nodig als er een nieuw team of een nieuwe afdeling bij komt? Vraag of het toevoegen van een afdeling de formulieren en workflows overhoop haalt waar je huidige teams mee werken. Vraag ook of je met één omgeving meerdere organisaties kan bedienen, met eigen diensten voor elke organisatie. In het ideale geval sluiten Facilitair, Medische Technologie of HR aan bij gedeelde standaardprocessen, zonder maatwerk per afdeling. De tool groeit met je mee zonder dat je team overbelast raakt.

3. Wat gaat het kosten over drie tot vijf jaar?

IT-budgetten zijn krap en worden ruim van tevoren vastgesteld. In aanbestedingen wordt vaak de prijs over drie tot vijf jaar meegewogen. Een offerte voor het eerste jaar zegt niet zoveel over de kosten in het vierde jaar.

Vraag de leverancier naar de totale kosten over de eerste drie tot vijf jaar, inclusief licenties, implementatie en support. Eventuele gebruiksafhankelijke kosten moeten apart worden vermeld, met een rekenvoorbeeld voor een organisatie van vergelijkbare grootte. Vraag daarna welke wijzigingen je eigen team kan doorvoeren en waarvoor je de consultant van de leverancier moet inschakelen. Zoek uit wat een gebruikelijke wijziging door een consultant kost, zodat je die kosten kan meenemen in de totaalberekening. Idealiter kan je het bedrag (ongeacht het prijsmodel) opnemen in de begroting voor volgend jaar, en kan je het uitleggen aan de mensen die de begroting moeten goedkeuren.

4. Waar worden de servicegegevens verwerkt en onder welk recht vallen ze?

Dit is waarschijnlijk de eerste vraag van je FG. Als je data standaard in de EU worden verwerkt, is dat een goed vertrekpunt, maar niet doorslaggevend.

Belangrijker is de controle over je data. Dataresidentie gaat over het land waar je data zijn opgeslagen. Datasoevereiniteit gaat over controle: wie beslist over je data, en op grond van welke wetten kunnen overheden toegang tot je data afdwingen? Gegevens die in de EU zijn opgeslagen, kunnen nog steeds onder de controle vallen van een bedrijf dat gebonden is aan de regels van een ander land. Meer weten? Lees wat datasoevereiniteit betekent voor je data (Engels).

Vraag de leverancier waar de servicedata worden verwerkt, welk bedrijf de dienst verstrekt en welke wetten erop van toepassing zijn. Vraag welke features beschikbaar zijn in het hostingmodel dat je nodig hebt: in de cloud of on-premises. Vraag ook welke certificeringen en onafhankelijke rapporten de leverancier kan laten zien, zoals ISO 27001 en een SOC 2 Type II-rapport. Beschouw dit als een minimumeis waaraan elke leverancier op je shortlist moet voldoen.

In het ideale geval liggen de beslissingen bij jou. Jij kiest waar je gegevens staan en wie erbij kan. Jij bepaalt of de tool in de cloud draait of op je eigen infrastructuur. Jij kan nagaan wie wanneer toegang heeft gehad tot welke gegevens. En alle antwoorden van de leverancier zijn zo concreet dat jouw FG ze kan controleren.

5. Wie implementeert de tool en wie verzorgt de support na livegang?

Sommige leveranciers implementeren en ondersteunen hun tool zelf, terwijl andere werken via een keten van partners. Elke extra partner betekent dat er nog een contract bij komt. En nog een partij die door je information security officer moet worden gescreend in het kader van de NIS2-richtlijn.

Vraag de leverancier om alle betrokken partijen te noemen en voor elke partij aan te geven waarvoor die verantwoordelijk is vóór en na de livegang. Vraag hoeveel overeenkomsten je moet tekenen (licentie, implementatie, support, verwerkersovereenkomst), met wie en met welke looptijd. Je information security officer en je juridische afdeling moeten elke overeenkomst apart beoordelen.

Vraag wie samen met jou de basis legt, van dienstencatalogus tot workflows en assetgegevens. Check of hetzelfde team je na de livegang blijft ondersteunen, in je eigen taal. En vraag tot slot naar de SLA met uptime en reactietijd bij incidenten met hoge prioriteit, die in het contract staat. In een ziekenhuis dat 24/7 draait, zijn dit belangrijke cijfers. Idealiter krijg je hulp van specialisten bij de inrichting en blijft hetzelfde team je ondersteunen, van de eerste workshop tot lang na de livegang.

6. Sluit de tool goed aan op de ziekenhuispraktijk?

Test met een paar extra vragen of een tool past bij de manier waarop een ziekenhuis werkt:

  • Wat kan de tool standaard, zonder veel programmeerwerk op maat? Vraag of je eerst de standaardprocessen in actie kan zien, voordat je over maatwerk begint.
  • Kan de tool behalve IT-verzoeken ook meldingen over bedden en toegangspassen aan? Medewerkers bellen vaak de IT-helpdesk als er een bed kapot is, omdat ze niet weten wie ze anders moeten bellen. Een tool waarmee je deze meldingen over teams en afdelingen kan verdelen, zorgt ervoor dat ze sneller bij de juiste mensen terechtkomen.
  • Kan de tool prioriteren op basis van de impact op de patiëntenzorg? Een storing in een OK-systeem moet voorrang krijgen op een trage pc op de administratie. Vraag of je team deze prioriteitsregels zelf kan instellen.

Voordat je de knoop doorhakt: antwoorden die je paraat moet hebben

Met goede antwoorden van leveranciers ben je er nog niet. De collega’s die akkoord moeten geven, hebben ook vragen voor jou. Je information security officer vraagt naar bewijs en de beveiliging van de leverancier. Je FG wil weten waar de gegevens naartoe gaan. Inkoop heeft merkneutrale omschrijvingen nodig voor de aanbesteding. En het bestuur wil weten wat het allemaal gaat kosten.

Veel van deze informatie haal je rechtstreeks uit de antwoorden van leveranciers op de eerdergenoemde vragen. Noteer deze dus tijdens het proces. In ons e-book staat een tabel die per rol laat zien welke vragen je van je collega’s kan verwachten en welke antwoorden je paraat moet hebben.

Krijg de volledige checklist

Wil je deze vragen meenemen naar je volgende afspraak met een leverancier? Download ons e-book met een kant-en-klare checklist voor je aanbesteding (op één A4’tje). Deze checklist kan je gebruiken in je programma van eisen. Je krijgt ook de volledige tabel met antwoorden die je paraat moet hebben voor iedereen die akkoord moet geven.

Download jouw gids om de regie te nemen over IT-servicemanagement in de zorg.

TOPdesk

Platform voor servicemanagement